Voor de nieuwsgierigen: de EPU (Economic Policy Uncertainty index) is opgebouwd uit artikelen gepubliceerd in de tien grootste Amerikaanse kranten. De index stijgt naarmate de frequentie van drie lexicale velden in de artikelen toeneemt: "economie", "onzekerheid" en "economisch beleid".

Daarom is deze index in principe nauw verbonden met de VIX: onzekerheid is de natuurlijke vijand van de markten.

Vergelijking van de evolutie van de EPU-index (blauw) en de VIX-index (rood) van 1990 tot juli 2015 (bron: Bureau national de la recherche économique) 

De correlatie tussen de VIX en de EPU bereikt de kaap van 0,58. Dat is niet uitzonderlijk maar blijft significant. Als deze correlatie niet lineair is, komt dat doordat sommige uitbarstingen van politieke onzekerheid een beperkte impact op de markten hebben. Denk maar aan 11 september 2001.

Maar in andere gevallen, wanneer een crisis uit de markten zelf voortkomt — zoals in 2008 met het faillissement van Lehman Brothers, of de Aziatische financiële crisis in 1997 — stijgt de VIX zelfs daarboven.

De afgelopen zes maanden is de EPU-index aanzienlijk gestegen. Hoewel de spanningen met Iran een rol hebben gespeeld, blijft de belangrijkste oorzaak de handelsoorlog en de stijging van de invoerrechten. Deze maatregelen verzwakken de winstverwachtingen van bedrijven en werpen twijfel op over de soliditeit van de Amerikaanse economie. De correlatie zou alleen maar sterker moeten worden.

Hoewel de VIX een piek in volatiliteit bereikte die sinds de covidcrisis in 2020 niet meer was gezien, is de index sindsdien aanzienlijk gekalmeerd.

Evolutie van de VIX-index over één jaar (bron: FRED)

Toch is de index die de onzekerheid van het Amerikaanse beleid meet, niet in dezelfde mate gekalmeerd.

Evolutie van de EPU-index over één jaar (bron: FRED) 

Meerdere keren genoemd in de kolommen van MarketScreener, is de index steeds relevant als we het over de zogenaamde “'Flood the Zone”-strategie hebben, beschreven door Steve Bannon, strateeg van Donald Trump bij zijn politieke debuut.

Deze bestaat erin de media, en bijgevolg de markten, te overspoelen om af te leiden en verwarring te zaaien.

We hadden het er eerst over om te zeggen dat deze techniek bijzonder handig is om zijn agenda in een razend tempo vooruit te helpen. Maar deze strategie heeft ook effecten op de beurzen.

De Financial Times spreekt over de aversie tegen ambiguïteit. Het is het feit dat mensen de voorkeur geven aan bekende risico's boven onbekende risico's. In dezelfde lijn geven economische spelers de voorkeur aan verliezen boven winsten, dat wil zeggen dat het vermijden van verlies als een overwinning kan worden ervaren.

Toen Donald Trump eind april dreigde Jerome Powell te ontslaan, daalden de markten veel minder dan de stijging die volgde op de ontkenning.

In een stabiele politieke omgeving is het gemakkelijker om bedrijven correct te waarderen. Maar sinds de politiek van Donald Trmp de markten heeft opgeschud, zou het logisch zijn te geloven dat beleggers het eens zijn met zijn beleid, aangezien de S&P dit jaar met 8,3 % is gestegen, waarvan meer dan 25 % sinds de dieptepunten van april.

Als we daarbij de "TACO trade" toevoegen, de theorie die ervan uitgaat dat Donald Trump altijd op zijn beslissingen terugkomt, een idee dat tegenwoordig goed verankerd is in de hoofden van beleggers, krijgen we een cocktail die de markten verstoort. De onderlinge verbondenheid van deze fenomenen kan de even verbazingwekkende als bewonderenswaardige prestaties van de Amerikaanse markten verklaren.