Vorige week hadden we het hier over de daling van de Amerikaanse lange rentes sinds het begin van het jaar. Een vrij contra-intuïtieve beweging gezien de vele factoren die juist opwaartse druk uitoefenen.
Een weekend dat het verhaal verandert
"Het verhaal is verschoven van 'de economie is sterk' naar 'we worden allemaal werkloos'", vatte Apollo-hoofdeconoom Torsten Slok het zaterdag samen in een nota.
De vrees voor ontwrichting door AI was tot nu toe het centrale thema op de aandelenmarkten. Een klimaat dat zich vertaalde in correcties, om niet te zeggen zuiveringen, in bepaalde sectoren: software, vastgoeddiensten, private equity… Eind vorige week werd dat verhaal versterkt door de aankondiging van het bedrijf Block, dat 40% van zijn werknemers ontsloeg, in het kader van een reorganisatie die gericht is op de integratie van AI.
Maar sinds het uitbreken van het conflict in het Midden-Oosten tijdens het weekend is het gesprek duidelijk veranderd. De olieprijs is omhooggeschoten en iedereen maakt zich zorgen over de inflatoire impact van die schok.
Zorgen die zich vertalen in stijgende rentes. De 10-jaars OAT sprong met 20 basispunten omhoog, de Bund met 15 basispunten en de Amerikaanse 10-jaars met 16 basispunten sinds vrijdag. Lange rentes lopen op omdat de inflatieverwachtingen oplopen. En de korte rentes eveneens, omdat beleggers hun verwachtingen over renteverhogingen/-verlagingen door de centrale banken herzien.
De ECB in de frontlinie
Europa staat in de frontlinie van deze schok. Europese beurzen corrigeren al twee dagen fors, terwijl de bewegingen op Wall Street beperkter zijn. Europese landen zijn namelijk sterker blootgesteld dan de Verenigde Staten, omdat ze gevoeliger zijn voor energieschokken. Dat roept opnieuw de nare herinneringen op aan 2022 en de gevolgen van de Russische invasie van Oekraïne. De explosie van de energieprijzen was een schok voor de Europese economie.
Kort samengevat: sinds 2022 heeft Europa zijn afhankelijkheid van Russische koolwaterstoffen afgebouwd. Maar het heeft die afhankelijkheid van andere landen vergroot, met name van Qatar, een van de grootste producenten ter wereld. Het is overigens op de gasprijzen in Europa dat de impact van het lopende conflict het meest zichtbaar is. In Amsterdam is de TTF-koers op twee dagen tijd bijna verdubbeld. De timing is inderdaad nogal slecht voor de Europese landen, die uit de winter komen met lage gasvoorraden.
In 2022 dwong de energieschok de Europese staten tot maatregelen om de impact van de prijsstijgingen op hun economieën te beperken. Beslissingen die zeer duur waren voor de overheidsfinanciën. De sterke stijging van de lange rentes valt ongetwijfeld ook door dat vooruitzicht te verklaren.
Tot nu toe was het basisscenario voor de ECB er een van een status quo in 2026, terwijl de stafprojecties uitgingen van een inflatie iets onder de doelstelling (1,9 %) en een solide groei. Maar de mogelijkheid van een renteverhoging ligt nu weer op tafel. ECB-hoofdeconoom Philip Lane waarschuwde vanochtend in de Financial Times dat een langdurig conflict in Iran kan leiden tot een opstoot van de inflatie.
