1/3: Wat bepaalt de waarde van een aandeel?

Voordat we uitleggen wat een dividend werkelijk is, is het essentieel om goed te begrijpen wat een aandeel is.

Eigendomsbewijs

Net als de eigendomsakte van uw hoofdverblijfplaats die door de notaris is opgesteld, is een aandeel een bewijsstuk dat uw status als eigenaar bevestigt. Wanneer u aandeelhouder bent van een onderneming, bent u eigenaar of liever gezegd mede-eigenaar van die onderneming.

Een aandeel verschilt dus wezenlijk van een obligatie, wat een schuldbewijs is (dat aangeeft dat de onderneming een bepaald bedrag verschuldigd is aan degene die het geld heeft uitgeleend of de vordering heeft overgekocht).

Wanneer er dus aandelen worden verhandeld op een financiële markt, wordt een deel van de eigendom van de betreffende onderneming overgedragen, op dezelfde manier als men de eigendom van onroerend goed zou kunnen overdragen door aandelen in een vastgoedvennootschap te kopen of verkopen.

Vanwege zijn status heeft de aandeelhouder uiteraard rechten en plichten tegenover de onderneming. Maar de aankoop van een aandeel heeft ook een belangrijke economische implicatie. Via zijn aandeel wordt de aandeelhouder indirect eigenaar van wat de onderneming bezit, althans in termen van economische waarde. Het is belangrijk om dit principe goed in gedachten te houden om te begrijpen wat een dividend is.

Bedrijfswaarde: een begripsomschrijving

Logischerwijs is de waarde van een aandeel de weerspiegeling van wat de onderneming waard is (of preciezer gezegd, de weerspiegeling van het breukdeel dat dit aandeel vertegenwoordigt).

Er zijn verschillende manieren om een bedrijf te waarderen (op basis van resultaten, vooruitzichten, activa...), maar het doel is altijd om tot een resultaat te komen dat in twee delen kan worden gesplitst.

De eerste component is de ondernemingswaarde (vaak afgekort als EV, Enterprise Value). Dit begrip kan worden vergeleken met de waarde van het handelsfonds of de waarde van de commerciële activiteit van de onderneming, los van de financiële situatie.

Stel dat een onderneming dankzij haar activiteit een operationeel resultaat van 20.000 euro verwacht en dat de normen in de sector ondernemingen waarderen tegen 9 keer hun operationeel resultaat. De betreffende onderneming zal dan een ondernemingswaarde hebben van 180.000 euro.

Impact van de nettopositie

Zodra de bedrijfswaarde en dus de waarde van de commerciële activiteiten is bepaald, bestaat de volgende stap uit het bekijken van de kaspositie van de onderneming. De vennootschap kan immers beschikken over een positieve kaspositie in haar boeken, een nulkaspositie of een negatieve kaspositie (schuld).

Het doel van deze correctie is eenvoudig te begrijpen. Laten we ons voorbeeld van een ondernemingswaarde van 180.000 euro er weer bij nemen, ditmaal toegepast op twee ondernemingen, A en B.

Onderneming A heeft een nulkaspositie, wat betekent dat een aandeelhouder door onderneming A te kopen, de hand legt op 20.000 euro resultaat per jaar.

Bij onderneming B krijgt hij hetzelfde. Maar als onderneming B daarnaast nog 50.000 euro aan liquide middelen op haar rekening heeft staan, kan een koper naast de resultaten ook bezit nemen van 50.000 euro cash. Het lijkt dus logisch om meer te betalen voor onderneming B. Als we ervan uitgaan dat de waarde van het "handelsfonds" 180.000 euro is, is het logisch om bereid te zijn tot 230.000 euro te betalen voor onderneming B.

Omgekeerd zal een koper bij een gelijke situatie minder betalen voor een onderneming met schulden, aangezien de resultaten die in de loop der tijd worden binnengehaald, zullen worden verminderd met de af te lossen schuld.

Waarde van het kapitaal en waarde van het aandeel

De waarde van het eigen vermogen (equity in het Engels) is dus gelijk aan de ondernemingswaarde (EV) vermeerderd met de kaspositie of verminderd met de schuld.

Het bepalen van de prijs van een aandeel is daarna kinderspel. Het volstaat om deze waarde van het kapitaal (marktkapitalisatie) te delen door het aantal aandelen.

In dit stadium is het gemakkelijk te begrijpen dat elke wijziging in de kaspositie van een onderneming de waarde van haar kapitaal en dus die van haar aandelen doet evolueren.

Dit is precies wat er gebeurt bij de uitbetaling van een dividend, zoals het tweede deel van onze serie zal aantonen.