De wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide door de verbranding van fossiele brandstoffen zal dit jaar een recordhoogte bereiken, waardoor de klimaatverandering zal verergeren en meer destructief extreem weer zal worden aangewakkerd, aldus wetenschappers.

In het Global Carbon Budget rapport, dat dinsdag werd gepubliceerd tijdens de COP28 klimaattop, staat dat de totale CO2-uitstoot, die vorig jaar een recordhoogte bereikte, in 2023 een plateau zal bereiken door een lichte daling als gevolg van landgebruik zoals ontbossing.

Naar verwachting zullen landen in 2023 in totaal 36,8 miljard ton CO2 uitstoten uit fossiele brandstoffen, een stijging van 1,1% ten opzichte van vorig jaar, zo concludeerde het rapport van wetenschappers van meer dan 90 instellingen, waaronder de Universiteit van Exeter.

Als de uitstoot door landgebruik wordt meegerekend, zal de wereldwijde CO2-uitstoot dit jaar 40,9 miljard ton bedragen.

De emissies van kolen, olie en gas stegen allemaal, aangevoerd door India en China. De stijging in China werd veroorzaakt door de heropening van de Chinese economie na de COVID-19 lockdowns, terwijl de stijging in India het gevolg was van het feit dat de vraag naar elektriciteit sneller groeide dan de hernieuwbare energiecapaciteit van het land, waardoor fossiele brandstoffen het tekort moesten aanvullen.

Het emissietraject van dit jaar brengt de wereld verder weg van het voorkomen van een opwarming van de aarde van meer dan 1,5 graden Celsius boven het pre-industriële niveau.

"Het lijkt nu onvermijdelijk dat we de 1,5°C-doelstelling van de Overeenkomst van Parijs zullen overschrijden," zei professor Pierre Friedlingstein van Exeter, die het onderzoek leidde.

Landen kwamen in 2015 in het Akkoord van Parijs overeen om de opwarming onder de 2C te houden en te streven naar 1,5C. Wetenschappers hebben gezegd dat meer dan 1,5C ernstigere en onomkeerbare gevolgen zal hebben, zoals dodelijke hitte, catastrofale overstromingen en het afsterven van koraalriffen.

"Leiders die bijeenkomen op COP28 zullen het eens moeten worden over een snelle vermindering van de uitstoot van fossiele brandstoffen, zelfs om de 2C doelstelling overeind te houden," zei Friedlingstein.

Het IPCC, het klimaatwetenschappelijk panel van de V.N., heeft gezegd dat de wereldwijde uitstoot tegen 2030 met 43% moet zijn gedaald om de limiet van 1,5°C te halen.

In plaats daarvan is de uitstoot de afgelopen jaren gestegen. De COVID-19 pandemie veroorzaakte een korte onderbreking in die trend, maar de emissies liggen nu weer 1,4% boven het niveau van voor de COVID.

Onderzoekers van het in Helsinki gevestigde Centrum voor Onderzoek naar Energie en Schone Lucht (CREA) zeiden vorige maand dat de uitstoot van broeikasgassen in China volgend jaar al een "structurele daling" zou kunnen inzetten dankzij de recordhoge installaties voor hernieuwbare energie.

China produceert 31% van de wereldwijde CO2-uitstoot van fossiele brandstoffen.

In het nieuwe rapport worden enkele lichtpuntjes genoemd: de emissies in de VS en de Europese Unie dalen beide, deels doordat kolencentrales met pensioen gaan.

In totaal vertonen 26 landen, die 28% van de wereldwijde uitstoot vertegenwoordigen, nu een dalende trend. De meeste bevinden zich in Europa, aldus de onderzoekers.