Vandaag noteert het aandeel -36 % over één jaar, -73 % over drie jaar, -75 % over vijf jaar en -23 % over tien jaar (-7,3 % inclusief dividenden, om eerlijk te zijn). Gevolg: Teleperformance werd afgelopen september uiteindelijk uit de CAC 40 geknikkerd. Deze opeenstapeling van rampspoed levert het de twijfelachtige eer op te worden opgenomen in de rubriek die de investor relations-afdelingen wereldwijd nachtmerries bezorgt: "Met vallen en opstaan".
Hebt u nog steeds geen zonnepanelen voor 1 euro?
Laten we een paar jaar teruggaan. Teleperformance, opgericht in 1978, werd in enkele jaren een belangrijke speler in wat toen nog "callcenters" heette. Die term is inmiddels in de ban gedaan omdat hij te veel doet denken aan batterijhouderijen die gewone mensen overspoelen met promotionele telefoontjes. Men verkiest nu elegantere benamingen als "beheerder van klantbeleving" of "schepper van concurrentievoordelen via geïntegreerde digitale commerciële diensten".
Alleen maar gelukkige mensen in callcenters
Terwijl het bedrijf zich goed ontwikkelt, gaat oprichter Daniel Julien in zee met Jacques Berrebi binnen de Société Rochefortaise de Communication. Die naam zegt de oudgedienden onder u misschien nog iets, want het is de naam waaronder de onderneming voor het eerst in Parijs naar de beurs ging, in de vorige eeuw. De dochter en de moedervennootschap fuseren vlak voor de internetzeepbel tot SR Teleperformance (of SRT, voor intimi). De Société Rochefortaise verdwijnt in 2006 uit de naam. Het moderne Teleperformance is geboren. De onderneming is dan al flink gegroeid, maar pas in 2012 wordt het een volbloed beursrenpaard.
13 EUR ↗️ 402 EUR ↘️ 60 EUR
Na een dieptepunt op 13 EUR op een herfstavond in 2011, schiet het aandeel in een koortsachtige stijging waar Amerikaanse tech-toppers jaloers op zouden worden. Simpel gezegd: Teleperformance rijgt tien opeenvolgende jaren van koersstijgingen aaneen. Op 4 januari 2022 volgt de apotheose: 402 EUR intraday, na een verviervoudiging maal 31 van de beurskoers. Niemand weet het dan nog, maar dat is de eerste en laatste keer dat het aandeel boven de 400 EUR uitkomt. De symbolische drempels blijven daarna passeren, maar dan in dalende richting. 300 EUR in 2022. 200 EUR in 2023. 100 EUR in 2024. 70 EUR in 2025. En vervolgens 60 EUR een paar dagen geleden, goed voor een terugkeer naar elf jaar geleden.
Beursprestaties
Wat is er de afgelopen drie jaar gebeurd om zo'n cataclysme te veroorzaken? Ik zou de liefhebbers van stockpicking en de speurneuzen in winst- en verliesrekeningen kunnen uitdagen om het koersverloop te raden louter op basis van de financiële prestaties van de onderneming tussen 2022 en 2025. De omzet is gestegen, de marges zijn behoorlijk gebleven en de kasstroomgeneratie is alleszins niet schokkend. Alleen de schuld is opgeblazen na de grote overname van Majorel. Maar een van je belangrijkste concurrenten laten verdwijnen door hem in te lijven, is toch niet per se een slecht idee, of wel? Wie alleen naar de cijfers kijkt, kan vaststellen dat het bedrijf zijn fase van sterke groei heeft afgerond en zich duidelijk op een plateau bevindt. Maar van daaruit concluderen dat het in die periode 75 % van zijn waarde is kwijtgeraakt, vergt een wereld aan aanvullende verklaringen. En die zijn er ook, meerdere zelfs.
Net als Apple, maar toch een beetje anders
Het eerste element is puur narratief. Beurssuccessen werken alleen zolang ze werken. Ja, ik weet het, dat is een deur intrappen, maar zo dom is het niet: onverwachte successen zoals dat van Teleperformance moeten voortdurend worden aangejaagd om de verhaallijn in stand te houden die ze heeft gecreëerd. En hoe langer de tijd verstrijkt, hoe meer dat geldt. Een tech-aandeel kan beleggers altijd nog wat zand in de ogen strooien met mooie vergezichten. Een groep als Teleperformance, met een loonlijst van 490.000 mensen (toch top-10 wereldwijd onder de beursgenoteerde bedrijven!) en een vrij doorzichtig businessmodel (de schakel spelen tussen ondernemingen en hun klanten: producten, klantenservice, moderatie ?), heeft meer moeite om flamboyante toekomsten te verkopen. Overigens wordt het aandeel gemiddeld tegen 26 keer de winst verhandeld over tien jaar, dat is een tikje meer dan Apple in dezelfde periode. Maar Teleperformance ging van een belachelijk hoog niveau in 2020 (50 keer) naar een extreem laag niveau in 2024 (9,5 keer). De waarheid ligt vermoedelijk ergens tussen die twee in, maar zeker niet op Apple-niveau. Zeker niet als we meenemen wat volgt.
K/W van Teleperformance over 10 jaar, en het gemiddelde
Het tweede element dat Teleperformance onderuit heeft gehaald, is conjunctureel: de excessen van de pandemie moesten worden weggegomd. Tijdens de covidperiode schoten verschillende soorten aandelen omhoog. Denk aan medische apparatuur of thuisentertainment. Maar ook alle bedrijven die het mogelijk maakten om dingen op afstand te doen. Waaronder Teleperformance, wat de stratosferische K/W in 2020 verklaart (50 keer, als je nog meebent). De rotatie van de markt richting minder dure en/of veelbelovender aandelen drukte zwaar op de covid-stocks. In 2022 beleeft Teleperformance zo zijn eerste dalingsjaar in elf jaar. En wat voor een: -43 %! Daarop volgen nieuwe duikvluchten in 2023 (-41 %) en 2024 (-37 %), die weer andere oorzaken hebben.
AI als probleem
Want het laatste element is waarschijnlijk het meest problematische. Het valt samen te vatten in één vraag: gaat AI Teleperformance doen verdwijnen? Dat is mogelijk, zo oordeelt de markt. Helemaal niet, hameren de bestuurders van de groep. U weet al wie tot nu toe het hardst heeft geroepen. OpenAI lanceerde zijn revolutionaire conversatie-applicatie ChatGPT op 30 november 2022. Al snel werd duidelijk dat bepaalde taken die bedrijven als Teleperformance uitvoeren, door AI konden worden vervangen. Dat deuntje drukte het koersverloop in 2023. Het werd nog versterkt door agressieve communicatie van sommige ondernemingen die natuurlijke klanten zijn van Teleperformance en zijn concurrenten.
Het Klarna-incident bleef in het geheugen hangen in februari 2024. De fintech kondigde toen met veel bombarie aan dat zijn op OpenAI gebaseerde AI-assistent het werk van 700 menselijke medewerkers had vervangen en daarbij efficiënter, sneller en aanzienlijk goedkoper was. Klarna liet zelfs optekenen dat het 40 miljoen USD extra winst over het boekjaar verwachtte dankzij zijn magische assistent. In twee weken kelderde het aandeel Teleperformance van 133 naar 86 EUR. Ironisch genoeg heeft Klarna sindsdien het idee van alleen nog maar AI laten varen en weer mensen aangenomen, zonder de voordelen van zijn chatbot te verloochenen.
AI, iemand? (typische callcenterhumor)
Die AI-scepsis is een beetje als de pleister van kapitein Haddock: je krijgt hem maar niet weg. Het is dan ook bijna zinloos om het debat tussen het management en de markt tot in detail in te duiken: de realiteit is dat AI een belangrijke factor van waardeverlies is voor Teleperformance. In termen van waardering is er een voor en een na.
De Grote Satan
Om het allemaal compleet te maken, en omdat ik mijn alinea's slecht heb ingedeeld en nu niet goed weet waar ik het moet plaatsen, moest Teleperformance ook nog een reeks extra tegenvallers zien te managen. Er waren de nodige controverses rond de arbeidsomstandigheden in callcenters, met name enkele grote dossiers in Zuid-Amerika. Ik herinner me dat er destijds een gerucht de ronde deed dat rivalen met kwade
intentioneel ingestelde personen ten noorden van de Rio Grande hadden de zaak kunnen opblazen. Het voorval had op de beurskoers gewogen. Het illustreert in bredere zin de risico's die samenhangen met het beheer van een veel te omvangrijke loonmassa, ondanks de inspanningen van het bedrijf om sociale onrust te voorkomen.
Een recenter ongemak is het ter discussie stellen van de moderatie door enkele grote platforms. Deze activiteit is een belangrijke groeipijler voor de sector. Maar de terugkeer van Donald Trump op het politieke toneel en de maatschappelijke gevolgen daarvan hebben de giganten van Silicon Valley in staat gesteld afstand te nemen van inhoudsmoderatie. Meta kondigde bijvoorbeeld in januari, via Keizer Zucks I, het stopzetten van factchecking op zijn platforms aan. Ik zou aan het lijstje nog het governance-dossier kunnen toevoegen, een terugkerende kritiek (maar een stuk venijniger sinds de beurswinsten zijn geëxplodeerd, zoals zo vaak)? Maar laten we het daar maar bij laten.
We besluiten met de woorden van een analist wiens naam ik maar niet noem: "we zouden eigenlijk graag negatief zijn over het aandeel, maar de waardering is zo laag dat het ons niet lukt".
